BBC ვრცელ სტატიას აქვეყნებს, სადაც აღნიშნულია, რომ მათ მიერ მოპოვებული მტკიცებულებები მიუთითებს – საქართველოს ხელისუფლება გასულ წელს ანტისახელისუფლებო დემონსტრაციების დასაშლელად შესაძლოა იყენებდა ქიმიურ ნივთიერებას, რომელსაც მოკავშირეები პირველ მსოფლიო ომში იყენებდნენ.
გამოცემის ინფორმაციით, საგამოძიებო გუნდმა ისაუბრა ქიმიური იარაღის ექსპერტებთან, საქართველოს საპოლიციო სპეცრაზმის ყოფილ თანამშრომლებთან, ექიმებთან და დემონსტრაციების მონაწილეებთან. არსებულმა მასალებმა BBC-ს მიაღებინა დასკვნა, რომ შესაძლოა გამოყენებული ყოფილიყო ბრომობენზილ ციანიდი – ნივთიერება, რომელსაც ფრანგული სამხედრო უწყება „კამიტეს“ უწოდებდა და რომელიც ერთ-ერთი იყო პირველი მსოფლიო ომის დროს გამოყენებული ქიმიური ნაერთებიდან.
სტატიაში მოყვანილია პროევროპული აქციების მონაწილეთა მონათხრობი, რომლებმაც წყლის ჭავლის მანქანებით დაშლის შემდეგ ქოშინი, ხველა, ღებინება და სხვა მძიმე სიმპტომები განიცადეს. მათი თქმით, ეს მდგომარეობა კვირების განმავლობაში გრძელდებოდა.
BBC ხაზს უსვამს, რომ მსგავსი მოსაზრებები მანამდეც ისმოდა – ადგილობრივი ჟურნალისტების, ექიმებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების მხრიდან, რომლებიც აცხადებდნენ, რომ წყლის ჭავლი უცნობ ქიმიურ ნივთიერებას შეიცავდა.
ერთ-ერთ საკვანძო წყაროდ გამოცემა ასახელებს ექიმ კონსტანტინე ჩახუნაშვილს, რომელთანაც პროტესტის დროს პოლიციის მიერ გამოყენებული ნივთიერება უშუალოდ კონტაქტში შევიდა. BBC აღწერს მის მიერ განცდილ სიმპტომებს და მისივე დამოუკიდებელ კვლევას, რომლის მიზანიც იყო სხვა დაზარალებულთა მდგომარეობის დადგენა.
გამოცემის მიხედვით, ჩახუნაშვილის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ დაადასტურა, რომ წყლის ჭავლში, სავარაუდოდ, მართლაც იძებნებოდა ქიმიური ნაერთის ნიშნები, რომელიც ჩვეულებრივ ცრემლმდენ გაზს (CS) არ შეესაბამება.
BBC-სთვის ინტერვიუებში რამდენიმე ყოფილი პოლიციელი მიუთითებს, რომ უწყებაში იყენებდნენ სწორედ ამ ნაერთს.
იარაღების ექსპერტმა და დეპარტამენტის ყოფილმა ხელმძღვანელმა ლაშა შერგელაშვილმა განაცხადა, რომ იმავე ნივთიერების ტესტირება მას 2009 წელს მოუწია – წყლის ჭავლში გამოყენების მიზნით. მისი თქმით, ნივთიერება ხანგრძლივ და მძიმე ეფექტს იწვევდა, რომელიც სპეციალური სოდის ხსნარით დამუშავების შემდეგაც კი არ ქრებოდა.
შერგელაშვილი, რომელიც ამჟამად უკრაინაში ცხოვრობს, ამბობს, რომ გასული წლის კადრებში მყისიერად ჩანს იგივე სიმპტომები, რაც წლების წინ ჩატარებული ტესტირებისას შეინიშნება. BBC-ის თანახმად, მისივე ყოფილი კოლეგები ადასტურებენ, რომ პროტესტების დასაშლელად მართლაც სწორედ ეს ნაერთი გამოიყენეს.
გამოცემა დამატებით აღნიშნავს, რომ კიდევ ერთმა მაღალი რანგის ყოფილმა პოლიციელმა დაადასტურა: 2024 წლის ნოემბერ–დეკემბრის აქციებზე გამოყენებული იყო ის ქიმიკატი, რომელიც წარსულში სპეცრაზმის ინსტრუქტაჟებში გამოიყენებოდა.
BBC წერს, რომ მათ მოიწვიეს ტოქსიკოლოგიისა და ქიმიური იარაღის საერთაშორისო ექსპერტი, პროფესორი კრისტოფერ ჰოლსტეჯი, რათა შეეფასებინა მოპოვებული დოკუმენტაცია.
ჰოლსტეჯის შეფასებით, დაზარალებულთა სიმპტომები, ჩახუნაშვილის კვლევის შედეგები, სპეცრაზმის ინვენტარის აღწერები და შერგელაშვილის მონათხრობი მნიშვნელოვნად ახლოსაა იმ ნიმუშთან, რომელიც ბრომობენზილ ციანიდის მოქმედებას შეესაბამება. მისი თქმით, ნაკლებად დასაჯერებელია, რომ მსგავსი სიმპტომები CS გაზს გამოეწვია.
სტატიაში აღნიშნულია, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ BBC-ის მიერ მოპოვებულ მტკიცებულებებს „აბსურდული“ უწოდა. შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ პოლიცია მოქმედებდა კანონიერად და „სასტიკი დამნაშავეების უკანონო ქმედებებს“ პასუხობდა.
ამასთან, BBC-ის ინფორმაციით, მიუხედავად მოწოდებისა, ქართული მხარე არ ასახელებს, თუ რა ქიმიური ნივთიერება იყო გამოყენებული წყლის ჭავლის მანქანებში.
