საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მეორე კოლეგიამ არ დააკმაყოფილა კონსტიტუციური სარჩელი „ბუდუ შეყილაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“.
დავის საგანი იყო „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ კანონის ნორმა, რომლის მიხედვითაც საპენსიო ასაკი კაცებისთვის 65 წელს, ხოლო ქალებისთვის 60 წელს შეადგენს.
მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ აღნიშნული რეგულაცია სქესის ნიშნით დისკრიმინაციულია, რადგან ქალებიც და კაცებიც სახელმწიფო ბიუჯეტში თანაბრად მონაწილეობენ, ხოლო დემოგრაფიული მონაცემებით ქალები, როგორც წესი, უფრო ხანგრძლივადაც ცხოვრობენ. მისი პოზიციით, განსხვავებული საპენსიო ასაკი არ ეფუძნება ობიექტურ და გონივრულ საფუძვლებს და არღვევს კონსტიტუციით გარანტირებულ თანასწორობის უფლებას.
მოპასუხე მხარე კი მიუთითებდა, რომ სოციალურ-ეკონომიკური პოლიტიკის ფარგლებში სახელმწიფოს ფართო დისკრეცია გააჩნია. პარლამენტის არგუმენტით, ქალები ხშირად ასრულებენ არაანაზღაურებად საოჯახო და ზრუნვით სამუშაოს, აქვთ კარიერული წყვეტები ორსულობისა და ბავშვის მოვლის გამო, ასევე აწყდებიან სახელფასო უთანასწორობასა და პროფესიულ ბარიერებს, რაც საბოლოოდ მათ ეკონომიკურ მდგომარეობაზე აისახება.
სასამართლომ დაადგინა, რომ ნორმა მართლაც ითვალისწინებს განსხვავებულ მოპყრობას ქალებსა და კაცებს შორის და დიფერენცირების საფუძველი სქესია. შესაბამისად, საქმე შეფასდა ე.წ. „მკაცრი ტესტის“ გამოყენებით.
გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ ისტორიულად ჩამოყალიბებული გენდერული როლების გამო, ქალთა მნიშვნელოვანი ნაწილი ასრულებს ეკონომიკურად უხილავ, თუმცა საზოგადოებისთვის აუცილებელ შრომას ოჯახში. ამასთან, კარიერული წყვეტები და შრომით ბაზარზე არსებული უთანასწორობა იწვევს მათ შედარებით დაბალ შემოსავალსა და ნაკლებ საპენსიო დანაზოგს.
სასამართლოს განმარტებით, გლობალური ტენდენციებიც აჩვენებს, რომ ქალთა საშუალო ანაზღაურება სისტემურად ჩამორჩება მამაკაცთა ანაზღაურებას, რაც დაკავშირებულია როგორც სტრუქტურულ, ისე კულტურულ ფაქტორებთან.
ამ გარემოებების გათვალისწინებით, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო-მ დაასკვნა, რომ განსხვავებული საპენსიო ასაკი ემსახურება მნიშვნელოვანი ლეგიტიმური მიზნის მიღწევას – ფაქტობრივი უთანასწორობის დაბალანსებას. შესაბამისად, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
გადაწყვეტილებას თან ერთვის მოსამართლე თეიმურაზ ტუღუშის განსხვავებული აზრი.
