ფოტო: აჭარა თაიმსი / ბაჩანა საჯაია
“საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის” განცხადებით, 2024 წლის 28 ნოემბრიდან რამდენიმე დღის განმავლობაში, ხელისუფლება მშვიდობიანი აქციების დასაშლელად სისტემურად და უკანონოდ იყენებდა ქიმიურ საშუალებებს, მათ შორის ცრემლსადენ გაზს და წყლის ჭავლში შერეულ ქიმიურ გამაღიზიანებლებს.
როგორც ორგანიზაცია აცხადებს, დემონსტრანტებზე გამოყენებულმა ქიმიკატებმა რიგ შემთხვევაში სერიოზული ჯანმრთელობის დაზიანება გამოიწვია.
საიას ინფორმაციით, დაზარალებულთა ნაწილს თვეების განმავლობაში დასჭირდა მკურნალობა. მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობამ მნიშვნელოვნად იმოქმედა როგორც ყოველდღიურ ცხოვრებაზე, ისე პროფესიული საქმიანობის შესრულებაზე. სოციალურ ქსელებში დღემდე ვრცელდება ინფორმაცია ქიმიური ექსპოზიციის შედეგად მიღებული ზიანის შესახებ.
აქციის მონაწილეები, რომლებმაც წარსულშიც გამოკვლიეს ცრემლსადენი გაზის მოქმედება, აცხადებენ, რომ 2024 წლის ნოემბერ-დეკემბრის პერიოდში გამოყენებული ქიმიური საშუალებები გაცილებით ძლიერი სიმპტომებით ხასიათდებოდა, ვიდრე 2024 წლის გაზაფხულის აქციების დროს.
დღემდე უცნობია, კონკრეტულად რა ქიმიური ნივთიერებები გამოიყენა შინაგან საქმეთა სამინისტრომ. საიამ ამასთან დაკავშირებით 2025 წლის 28 იანვარს უწყებას მიმართა, თუმცა პასუხი არ მიუღია. არც ჯანდაცვის სამინისტრომ მიაწოდა ინფორმაცია ქიმიური შემადგენლობის შესახებ და განმარტა, რომ ასეთი მონაცემები არ გამოუთხოვიათ „საჭიროების არარსებობის გამო“.
ორგანიზაციის შეფასებით, დემონსტრანტების წინააღმდეგ გამოყენებული საშუალებები და მათი გამოყენების მეთოდები არამარტო უკანონო, არამედ ჯანმრთელობისთვის და სიცოცხლისთვის საშიში იყო. ცრემლსადენი გაზი ხშირად ისროლეს ისე, რომ მოქალაქეებს ტერიტორიის დატოვების შესაძლებლობა არ ჰქონდათ. აღირიცხა შემთხვევები, როცა გაზის კაფსულები მიზანმიმართულად ისროლეს დემონსტრანტების მიმართულებით ან ჩამოაგდეს შენობების სახურავებიდან, რაც მაღალი რისკის შემცველი პრაქტიკაა.
საიას განცხადებით, ასევე გამოიყენეს წყლის ჭავლში შერეული ქიმიური გამაღიზიანებლები – რაც საერთაშორისო სტანდარტებით მიუღებელი და ჯანმრთელობისთვის სახიფათო პრაქტიკად ითვლება. წყლის ქიმიური შემადგენლობა იმდენად ძლიერი იყო, რომ დემონსტრანტები მასთან მცირე შეხების შემთხვევაშიც კი წვისა და ქავილის სიმპტომებს განიცდიდნენ.
საია ხაზს უსვამს, რომ აღნიშნული ქმედებები, რიგ შემთხვევებში, არასათანადო მოპყრობას უტოლდებოდა, თუმცა არც ერთი პირის პასუხისმგებლობის საკითხი არ დამდგარა. ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ „ქართული ოცნების“ ხელისუფლების მიერ მშვიდობიანი პროტესტის ჩასახშობად გამოყენებული მეთოდები კიდევ ერთხელ მოწმობს გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლებების წინააღმდეგ მიმართული ქმედებების სისტემურ და ორგანიზებულ ხასიათს.
