საქართველოში თაფლის უვნებლობის მდგომარეობა, მიუხედავად ზოგიერთი პოზიტიური ტენდენციისა, კვლავ სერიოზულ გამოწვევებს აწყდება. საქართველოს სტრატეგიული კვლევებისა და განვითარების ცენტრის მიერ მომზადებული მონიტორინგის ანგარიშის მიხედვით, სურსათის ეროვნული სააგენტო ვერ უზრუნველყოფს თაფლის წარმოების სექტორში საკმარის კონტროლსა და დროულ რეაგირებას.
ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა თაფლის ანტიბიოტიკებით დაბინძურებაა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ წელს შემოწმებულ ნიმუშებში დარღვევა არ გამოვლენილა, სეს-ის 2024 წლის ბოლოს ჩატარებულმა ლაბორატორიულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ნიმუშების 5%-ში აკრძალული ანტიბიოტიკების ნარჩენები აღმოჩნდა, მათ შორის – ცნობილი ბრენდების პროდუქტშიც, რომელიც თავისუფლად იყიდებოდა ბაზარზე.
განსაკუთრებული შეშფოთება იწვევს სეს-ის რეაგირების შეფერხებას: ნიმუშების აღება და ლაბორატორიული დასკვნების მიღება ზოგჯერ თვეების დაგვიანებით ხდება. მაგალითად, 2024 წელს ზაფხულსა და შემოდგომაზე აღებული ნიმუშების კვლევის შედეგები მხოლოდ დეკემბრის ბოლოს დათარიღდა, ამ დროისთვის კი დაბინძურებული თაფლი უკვე ხანგრძლივად ბრუნავდა ბაზარზე.
მიუხედავად კანონით განსაზღვრული ვალდებულებისა, სეს არც დროულად ავრცელებს ინფორმაციას მავნე სურსათის შესახებ და არც თავად მეწარმეებს ავალდებულებს, უკვე გაყიდული პროდუქტები მომხმარებლისგან გამოითხოვონ. ასეთმა პრაქტიკამ, ანგარიშის შეფასებით, სერიოზული რისკის ქვეშ დააყენა მომხმარებელთა ჯანმრთელობა და უფლებები.
გარდა ამისა, კონტროლის მასშტაბები კვლავ შეზღუდულია. სეს-ის 2025 წლის გეგმით, მხოლოდ 50 საფუტკრე მეურნეობის ინსპექტირებაა დაგეგმილი, მაშინ როცა საქართველოში ათასობით ასეთი ობიექტი ფუნქციონირებს. ამ ფონზე, თაფლის ნიმუშების ლაბორატორიული კვლევა ძირითადად მხოლოდ რეგისტრირებულ ბიზნესოპერატორებს შეეხება, ხოლო საოჯახო მეურნეობების პროდუქცია პრაქტიკულად შეუსწავლელი რჩება.
სპეციალისტების აზრით, სიტუაციას ამძიმებს მეფუტკრეთა დაბალი ცნობიერება, ვეტერინარების მწვავე დეფიციტი და მეურნეობების არასაკმარისი რეგისტრაცია, რაც ქმნის „ჩაკეტილ წრეს“ — რეგულაციების არშესრულება, არასათანადო კონტროლი და საზოგადოების ინფორმირების ნაკლებობა ერთმანეთზე ნეგატიურად მოქმედებს.
ექსპერტების შეფასებით, თუ სახელმწიფო არ გადადგამს კონკრეტულ და დროულ ნაბიჯებს, საფრთხის შემცველი პროდუქტები კვლავ დაუბრკოლებლად შეაღწევს მომხმარებელთა სუფრებზე.
