თავის ტვინის მეტასტაზები სიმსივნური უჯრედებია, რომლებიც სხეულის დანარჩენი ნაწილიდან ვრცელდება. ფილტვის კიბო, სარძევე ჯირკვლის კიბო ან ავთვისებიანი მელანომა იწვევს ტვინის მეტასტაზებს. შესაძლოა განვითარდეს ერთი ან მეტი სიმსივნე. თერაპიის დაგეგმვა (ქირურგიული ჩარევა, მთელი ტვინის სხივური თერაპია, რადიოქირურგია) დამოკიდებული იქნება ჰისტოლოგიასა და მეტასტაზების რაოდენობაზე.
სიმპტომები
სიმპტომები ძირითადად მეტასტაზების მდებარეობასა და ზომაზეა დამოკიდებული. პაციენტები, როგორც წესი, ვერ ამჩნევენ რამდენიმე მილიმეტრის ზომის პაწაწინა მეტასტაზებს. თუმცა, უფრო დიდი მეტასტაზები აღწევენ ტვინის მიმდებარე უბნებში, აწვებიან ტვინს და ხშირად იწვევენ შეშუპებას. სიმპტომები განსხვავდება სიმსივნის მდებარეობის მიხედვით: თავის ტკივილი, მოძრაობისა და სენსორული დისფუნქცია, ეპილეფსიური კრუნჩხვებით დამთავრებული. ასევე შესაძლებელია პიროვნების ცვლილებები და მხედველობის დარღვევა. ტვინის კომპრესიამ შეიძლება გამოიწვიოს გულისრევა და ღებინება, ან თუნდაც გონების დაკარგვა.
ზოგადი თერაპია
ტვინის მეტასტაზების სამკურნალოდ ოთხი თერაპიის ვარიანტი არსებობს:
- მიკროქირურგიული მოცილება (ქირურგიული ჩარევა)
- თავის ქალას დასხივება
- ქიმიოთერაპია ან იმუნოთერაპია
- რადიოქირურგია (გამა ნაიფით)
ამ პროცედურებიდან ნებისმიერი შეიძლება თანაბრად შესაფერისი იყოს ტვინის მეტასტაზების ტიპის, ზომის, რაოდენობისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით. შესაბამისად, თითოეული პაციენტისთვის საუკეთესო მკურნალობის პროცედურა ინდივიდუალურად განისაზღვრება სიმსივნის მიხედვით.
დიდი, გადაადგილებული მეტასტაზის მოსაშორებლად საჭიროა ქირურგიული ჩარევა. ქიმიოთერაპიას და იმუნოთერაპიას საუკეთესო შემთხვევაში შეუძლია გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ან მუდმივად შეაჩეროს თავის ტვინის მეტასტაზების ზრდა. ეს იმიტომ ხდება, რომ ამ ნივთიერებებს არ შეუძლიათ ჰემატოენცეფალურ ბარიერში გავლა.
მთლიან ტვინის სხივურ თერაპიას ერთი მნიშვნელოვანი ნაკლი აქვს, მისი ჩატარება სიცოცხლეში მხოლოდ ერთხელ შეიძლება. მან ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ტვინის მუდმივი დაზიანება. 6-12 თვის შემდეგ ეს შეიძლება გამოვლინდეს კოგნიტური ტვინის დისფუნქციების სახით (მეხსიერების დაქვეითება, კონცენტრაციის ნაკლებობა, შენელება, წონასწორობის დაკარგვა). მთლიანი ტვინის სხივური თერაპია ხშირად ვერ ახერხებს რადიაციისადმი მაღალი რეზისტენტობის მქონე ტვინის მეტასტაზების სამუდამოდ აღმოფხვრას.
გამა ნაიფი, განსხვავებით მათგან, უზრუნველყოფს ტვინის ყველა ტიპის მეტასტაზების საკმაოდ საიმედო მკურნალობას კონცენტრირებული რადიაციული დოზის ზუსტი გამოყენებით. რადიაციული ზემოქმედება ძალიან დაბალია და არ იწვევს გვერდით მოვლენებს, განსაკუთრებით მცირე მეტასტაზების დროს. გამა ნაიფის მთავარი უპირატესობა არის ის რომ არ აზიანებს ჯანსაღ ქსოვილებს და ზემოქმედებს მხოლოდ დაზიანებულ ქსოვილზე-მეტასტაზზე.
რადიოქირურგიული მკურნალობა 
რადიოქირურგიის დროს, ჩვენ ინდივიდუალურ მეტასტაზებს მაღალი დოზით ვასხივებთ რადიაციის გამოყენებით. ეს მნიშვნელოვანია ავთვისებიანი მელანომის ან თირკმლის უჯრედოვანი კარცინომის მეტასტაზებისთვის, რომლებიც რადიაციის მიმართ მდგრადია. ამ ორი ტიპის სიმსივნეს უფრო მაღალი აღდგენის უნარი აქვს, ვიდრე ტვინის ქსოვილს. შედეგად, მთელი ტვინის სხივური თერაპია საბოლოოდ ანადგურებს ტვინს მეტასტაზების განადგურებამდე. ამიტომ, რადიოქირურგია რადიაციის მიმართ მდგრადი მეტასტაზების არჩევის მეთოდია.
რადიოქირურგია, როგორც მთელი ტვინის სხივური თერაპიის შესანიშნავი ალტერნატივა
ცალკეული ან რამდენიმე მეტასტაზის შემთხვევაში, რადიოქირურგია მთელი ტვინის სხივური თერაპიის ძალიან კარგი ალტერნატივაა. სხივური თერაპიისგან განსხვავებით რადიოქირურგიით მეტასტაზების მკურნალობას არ აქვს რაიმე გვერდითი მოვლენები მეხსიერებასა და კოგნიტურ ფუნქციებზე.
ამჟამად ერთ სესიაზე ათამდე მეტასტაზის ეფექტურად მკურნალობა შეგვიძლია. თუმცა, ამის წინაპირობაა დაავადება, რომლის ონკოლოგიური მონიტორინგიც აუცილებელია. ეს უზრუნველყოფს, რომ ონკოლოგიური თერაპია (ქიმიოთერაპია, იმუნოთერაპია) ორგანიზმში სიმსივნის ადეკვატურ „კონტროლს“ ახორციელებდეს. პაციენტიის მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელი უნდა იყოს, რომ მკურნალობით ისარგებლოს.
სიმსივნე მოითხოვს მთელი ცხოვრების მანძილზე შემოწმებას. რადიოქირურგიის შემდეგ, ტვინის გამოსაკვლევად, რეკომენდებულია წელიწადში სამჯერ მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიის ჩატარება. თერაპიაზე რეაგირებისა და გვერდითი მოვლენების განვითარების მონიტორინგისთვის. ასევე, ახალი მეტასტაზების ადრეულ ეტაპზე აღმოსაჩენად და თერაპიის გამეორების შესაძლებლობისთვის.
რას ნიშნავს ეს პაციენტისთვის პრაქტიკაში
- ტვინის ჯანმრთელი ქსოვილი მაქსიმალურად დაცულია
- მცირდება გართულებების რისკი
- მკურნალობა უფრო ზუსტია
- პროცედურა უმტკივნეულოა
- პაციენტი იმავე დღეს ბრუნდება სახლში
- მკურნალობის შემდეგ ცხოვრების მაღალი ხარისხი შენარჩუნებულია
Gamma Knife Esprit „ავერსის კლინიკაში“
ავერსის კლინიკაში პაციენტებისთვის ხელმისაწვდომია უახლესი Gamma Knife Esprit მოდელი, ეს პროცედურა წარმოადგენს თავის ტვინის პათოლოგიების ყველაზე ზუსტ, უსაფრთხო და არაინვაზიურ (უსისხლო) მკურნალობის მეთოდს, რომლის ჩასატარებლადაც საქართველოს მოსახლეობას საზღვარგარეთ უწევდა წასვლა. Gamma Knife არის როგორც თავის ტვინის ქირურგიული ჩარევის ალტერნატივა, ასევე, საუკეთესო საშუალება რთულად ხელმისაწვდომი და არაოპერირებადად მიჩნეული თავის ტვინის სიმსივნეებისა და მალფორმაციების მკურნალობისთვის.
