საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ, სტუდია „მონიტორმა“ და მედიაპლატფორმა „საქართველოს ამბებმა“, ასევე, მათმა ხელმძღვანელებმა, საკონსტიტუციო სასამართლოს სარჩელით მიმართეს. არასამთავრობო სექტორის მოთხოვნაა ე.წ. „უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტის“ გაუქმება და კანონით დადგენილი ზოგიერთი ნორმის მოქმედების დროებით შეჩერება, ვიდრე სასამართლო საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილებას მიიღებს.
სარჩელში განმცხადებლები ამტკიცებენ, რომ 2025 წლის 1 აპრილს „ქართული ოცნების“ მიერ მიღებული კანონი ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას და მიზნად ისახავს დამოუკიდებელი სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებისა და მედიების დისკრედიტაციას, დაშინებას და გაჩუმებას. მათი თქმით, კანონის ბუნდოვანება და შემსრულებელი ორგანოების — მათ შორის, ანტიკორუფციული ბიუროს, პროკურატურისა და სასამართლოს — ხელში კონცენტრირებული უფლებამოსილებები ქმნის რეალურ საფრთხეს კანონით ბოროტად სარგებლობისა.
მმართველი პარტია აღნიშნულ კანონპროექტს ამერიკული FARA-ს ანალოგად ასახელებს, თუმცა მოსარჩელეები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ აშშ-ის კონტექსტში FAღA მიმართულია მტრულად განწყობილი უცხო ქვეყნების გავლენის შემზღუდავად და არ ვრცელდება დამოუკიდებელ, თავისუფლად მოქმედ მედიასა და არასამთავრობოებზე. მათი თქმით, აშშ-ის სასამართლო პრაქტიკით დადასტურებულია, რომ მხოლოდ უცხოური დაფინანსების მიღება ორგანიზაციას უცხო ქვეყნის აგენტად არ აქცევს.
სარჩელში ასევე ვკითხულობთ, რომ საქართველოს, როგორც კონტინენტური სამართლის მქონე ქვეყნის, სისტემაში — განსხვავებით აშშ-ის საერთო სამართლისგან — აუცილებელია სამართლებრივი ნორმების მკაფიოდ ფორმულირება. შესაბამისად, კანონის ბუნდოვანება იწვევს მძიმე სამართლებრივ გაურკვევლობას და შესაძლო ძალადობრივ ინტერპრეტაციებს.
არასამთავრობოები მოითხოვენ საკონსტიტუციო სასამართლოსგან სარჩელის არსებით განხილვამდე შეაჩეროს იმ მუხლების მოქმედება, რომლებიც საფრთხეს უქმნის სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებას. განმცხადებლები აცხადებენ, რომ არ აქვთ დიდი მოლოდინი სასამართლოს სწრაფ და დამოუკიდებელ რეაგირებაზე, თუმცა მიაჩნიათ, რომ სამართლებრივი ბრძოლის ყველა გზა უნდა იყოს ამოწურული მოქალაქეთა უფლებების დასაცავად.
შეგახსენებთ, რომ ბოლო დღეებში ანტიკორუფციული ბიუროს ხელმძღვანელის მიერ გაკეთებული კომენტარები და ინტერპრეტაციები კანონთან დაკავშირებით, დამატებით ზრდის ეჭვს, რომ კანონი შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სამოქალაქო საზოგადოების წინააღმდეგ პოლიტიკური ანგარიშსწორების მიზნით.
